โปรแกรมออนไลน์การดูแลจิตใจในวิกฤตโควิด-19 กรมสุขภาพจิต
เนื่องจากวิกฤตโควิด-19 ทำให้บุคลากรและผู้ป่วยมีปัญหาสุขภาพจิต ทางโครงการ BPSC จึงได้จัดทำโปรแกรม Online เพื่อให้บุคลากรและผู้ป่วยสามารถฝึกได้ด้วยตนเอง หลักสูตรออนไลน์การดูแลจิตใจในวิกฤตโควิด-19 นี้ เป็นการเสนอกิจกรรมฝึกฝนด้วยตนเอง ในการสร้างความเข้มแข็งในจิตใจในช่วงภาวะยากลำบากของกลุ่มเป้าหมายสาคัญ คือ
1) ผู้ที่สงสัยว่าอาจติดเชื้อและต้องกักตนเองอยู่ในบ้าน 14 วัน รวมถึงผู้ต้องอยู่ที่บ้านเนื่องจากมาตรการในการควบคุมโรค
2) ผู้ป่วยcovid-19 ที่อาการไม่รุนแรงทั้งที่รักษาอยู่ในโรงพยาบาลและทีมแพทย์ให้รักษาตนเองโดย กักตนเองในบ้าน 14 วัน
3) ผู้ป่วยcovid-19 ที่อาการรุนแรง เช่น หายใจลำบาก จาเป็นต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาล แต่ยังทำกิจกรรมต่างๆได้
4) ผู้ป่วยcovid-19 หลังจากที่อาการรุนแรงมากจนต้องรับการรักษาใน ICU แล้วเมื่อพ้นจากช่วงอาการรุนแรงก็ยังต้องฟื้นฟูอยู่ในโรงพยาบาล
5) เจ้าหน้าที่ที่มีความเครียดจากภาระงานและความเสี่ยงที่เพิ่มอย่างมาก
ระยะเวลาไม่น้อยกว่า 2 สัปดาห์ของบุคคลเหล่านี้ อาจเป็นช่วงเวลาที่มีความว้าวุ่นทางจิตใจ เช่น กังวล เครียด เหงา ท้อแท้ ซึ่งนอกจากจะเป็นผลเสียต่อจิตใจแล้ว ยังมีผลกระทบต่อสุขภาพกายด้วย เพราะความเครียดและว้าวุ่นใจที่ต่อเนื่องมีผลกระทบต่อการสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย การดูแลจิตใจของตนเองให้เข้มแข็ง จึงมีความสาคัญ
การใช้ชีวิตในช่วงวิกฤตโควิด-19 ให้เป็นไปอย่างมีคุณภาพควรดำเนินชีวิตให้ตารางเวลาตามปกติ แม้จะอยู่ในบ้านไม่ได้ไปทำงานก็ตาม เพื่อป้องกันเวลาไม่ให้เวลาผ่านไปเรื่อยๆ กับการติดตามข่าวอยู่หน้าจอทีวีหรือสื่อสังคม โดยอาจแบ่งเวลา เช่น ช่วงเช้าตรู่ฝึกจิตและออกกำลังกาย หลังอาหารเช้าทำกิจกรรมด้านการเรียนรู้หรือทำงานที่บ้าน บ่ายทำกิจกรรมการดูแลบ้าน หรือทำงานต่อ ค่ำติดตามข่าวเป็นต้น
บทเรียนการฝึกจิตหรือการดูแลจิตใจ ในโปรแกรมนี้ไม่เกี่ยวกับศาสนาแต่อธิบายด้วยจิตวิทยาและ ศาสตร์สมองทุกคนจึงฝึกได้ โดยทำในรูปแบบการฝึกฝนด้วยตนเอง เพื่อให้เหมาะกับสถานการณ์ที่เราจะต้องแยกตัวไม่ให้เชื้อไวรัสไปติดผู้อื่น โดยออกแบบเป็นกิจกรรมประจำวันๆ ละ 20-30 นาที ที่สามารถทำได้ตามเวลาที่เหมาะสมของแต่ละคน เช่น หลังอาหารเช้า หลังก่อนนอน แต่ควรให้เป็นเวลาที่แน่นอนและทำสม่ำเสมอเพราะบทเรียนจะก้าวหน้าขึ้นทุกวัน เมื่อฝึกฝนทุกวันจะทำให้มีความสามารถในการดูแลจิตใจตนเองได้มั่นคงขึ้นตามลำดับ การฝึกพื้นฐานจะอยู่ใน 7 วันแรก ตั้งแต่วันที่ 8 จะเป็นการฝึกทุกวันให้เป็นวิถีชีวิต ดังนี้
วันที่ 1 ฝึกสมาธิ ช่วยลดความว้าวุ่นใจจากโรคโควิด-19
วันที่ 2 ฝึกสติพื้นฐาน ช่วยให้ทำกิจต่างๆโดยไม่รับและแพร่เชื้อโควิด-19
วันที่ 3 สติในการกิน ช่วยให้เราดูแลสุขภาพได้ดีและปลอดภัยจากโรค
วันที่ 4 สติควบคุมอารมณ์ ช่วยจัดการกับอารมณ์ ลบที่เกิดขึ้น
วันที่ 5 สติสื่อสาร ช่วยให้สื่อใจถึงใจกับคนใกล้ชิด
วันที่ 6 สติใคร่ครวญ เราได้อะไรจากวิกฤติ เปลี่ยนความคิดลบเป็นความคิดบวก
วันที่ 7 สติเมตตาให้อภัย ช่วยให้ใจเปิดกว้าง แม้ในยามวิกฤติ
วันที่ 8 สติเป็นวิถี สร้างความเข้มแข็งในจิตใจเรา และเป็นพลังใจให้ผู้อื่น
